rss search

next page next page close
next page next page close

vGK Noordwolde – de liturgie

Aanstaande zondagavond speel & spreek ik in de voortgezet Gereformeerde Kerk te Noordwolde (in Friesland). Hieronder de liturgie en  hoe het tot stand gekomen is.

 

Thema: PRATEN MET GOD (Neem de rode pil)

 

Dienst programma

  • Zingen: Geest van hierboven (Gez. 477, in D)

Opening door Gertie

Medley: Opw. 40 Opw 42 en Opw 244 (allemaal in D)

  • Opw 40: Zoek eerst het koninkrijk van God
  • Opw 42: Stel mijn vertrouwen
  • Opw 244: Welzalig de man die niet wandelt

Schriftlezing: Joh. 10: 1-4 door Gerrit

  • Opw 281: Als een hert dat verlangt naar water

Preek deel 1

  • Opw 731: Jezus ik hou van U

Preek deel 2

  • Opw 488: Heer ik kom tot U

Afsluitingsgebed

  • Opw 569: Regeer in mij (slotlied)

 

Totstandkoming

Het voorbereiden van een dienst begint met een thema, en een thema begint met een doelstelling. Afgelopen maandagavond hebben we (een aantal jongeren, iets minder jongere jongeren en ik) gebrainstormd over welke onderwerpen interessant gevonden worden door zowel buitenkerkelijken als kerkelijken. Onze doelstelling was om daar een  aantal diensten over te houden. We hebben uit die thema’s een selectie gemaakt en die selectie weer samengevat (met enig hangen en wurgen) in één thema: PRATEN MET GOD.

Dit thema ga ik in vier diensten uitbouwen. Zet het in je agenda:

  • 21 april: Neem de rode pil
  • 2 juni: Age doesn’t matter
  • 14 juli: Onzichtbare kracht
  • 3 nov: De Hemelse Finale

Tijd: 19.00 tot 20.00 uur

Plaats: Dwarsvaartweg 1, 8391 MH NOORDWOLDE (Friesland)

De liederen zijn uitgezocht door Adine Versluis, Gerrit Bouius en Trijntje Hoekstra. Vervolgens heb ik daaruit een selectie gemaakt. Deze stappen heb ik gevolgd:

  • Beginlied: Een bekend lied, niet meteen te druk, maar wel krachtig beginnen. “Geest van Hierboven” staat wel hoog, maar we doen hem anderhalve toon lager (in toonsoort D).
  • Daarna doet Gertie de opening, votum, groet, inleiding thema.
  • De liederen 40, 42 en 277 zijn liederen die qua stijl goed bij elkaar passen en ze leren ons iets. Er wordt nog geen toewijding verwacht van de bezoekers; dat doen we pas na de preek. Ik begeleid dit met gitaar.
  • Vervolgens komt Gerrit met de tekstgedeelten die de kern van de preek raken. We lezen over Jezus als Goede Herder en blijven in het Fauna-thema met het volgende lied. Jammer dat er niet een lied is als “Als een schaap dat verlangt naar vers gras” 🙂
  • De preek bestaat uit twee delen. Twee korte preken is beter te volgen dan één lange preek.
  • We onderbreken de preek met Opw. 731: Jezus ik hou van U. Dit sluit aan met hoe het eerste deel wordt afgesloten.
  • Tenslotte onderstrepen Opw. 488 en Opw. 569 het thema en kunnen mensen hun toewijding uitspreken.

 


next page next page close

Emerging Church deel III – kerk en wereld

U leest een artikel die hoort bij een serie genaamd “The Emerging Church”. Klik op de links om de andere artikelen behorende bij deze serie te lezen.

1. Emerging Church: De nieuwe kerk

2. Emerging Church: Als Jezus zijn.

3. Emerging Church: Kerk en wereld.

4. Emerging Church: Over appels, bomen en bijeenkomsten.

5. Emerging Church: Einde evangelisatie. 

 

Een aantal jaren geleden werd ik gebeld door een bassiste. “Ik speel niet mee, komende zondag. Ik kan er gewoon niet achter staan.” Die zondag stond een dienst voor buitenstaanders op het programma en het nummer “Bridge over Troubled Water” van Simon & Garfunkel stond op het programma. Een nummer wat Michael W. Smith in die tijd ook al op een cd had ingezongen, maar toch was het voor haar een brug te ver om het achter op een podium uit te voeren in de kerk. Niet-kerkelijke liederen horen gewoon niet thuis in een kerk. Dat hoort bij de wereld. Uiteindelijk heeft ze wel gespeeld omdat ze dienstbaar en flexibel was en omdat ze vertrouwen had in het leiderschap, maar helemaal happy was ze er niet mee.

Recentelijk was ik aanwezig in een andere kerk. Tijdens het open gebed (een moment waarop gemeenteleden als ze willen vanuit de zaal gebeden uit kunnen spreken) bad een jongere (schat ik in, ik had mijn ogen netjes dicht). In één zin dankte hij God voor de kerkdienst en voor het grappige cabaret van Najib Amhali op de zaterdagavond. Ik schrok even op, maar hield uiteraard mijn ogen netjes dicht.

Tussen beide gebeurtenissen zitten hooguit vijf jaar. Kruipt de wereld de kerk in? Vanuit het perspectief van de Emerging Church is er iets heel anders aan de hand. De kerk is de wereld ontvlucht en achter een hoge muur gekropen. Inmiddels doet de kerk hier en daar weer een deur of een venster open.

Veel christenen denken dat de kerk door de geschiedenis heen van het rechte spoor is geweken door profane, onheilige zaken toe te staan binnen de kerkmuren. De Emerging Church werpt een ander licht op de zaak. Van de geboorte van de kerk tot aan pakweg de zestiende eeuw is er nooit een onderscheid tussen kerk en wereld geweest. De kerk was politiek, sociaal en cultureel actief en al die aspecten werden zowel binnen als buiten de kerkmuren besproken en behandeld. Vanaf de zestiende eeuw ging men echter systematischer naar de wereld kijken. Commercie hoorde thuis in de winkels, politiek in de stadshuizen, theater in de schouwburg en religie in de kerk. Voordeel: door een harde scheidslijn te trekken tussen het heilige en profane werd de kerk zuiverder. Nadeel: door het religieuze leven te beperken tot de kerk, verdween God uit de theaters, uit de stadshuizen, uit de musea, uit de winkelcentra en uit Jorwerd. De Emerging Church zegt daarom: zoals er tegen het spirituele aspect van het leven werd aangekeken van de eerste tot de zestiende eeuw, zo pakken we dat nu terug.

Wat betekent dat concreet voor de kerkdienst? Afbeeldingen, video-fragmenten, liedjes en activiteiten die niet binnen de kerk zijn ontstaan worden tijdens de dienst gebruikt. Oorspronkelijk zijn ze niet bedoeld om God te eren, maar in de kerk krijgen ze een nieuwe betekenis. Het onheilige wordt heilig gemaakt. Dit heeft twee positieve effecten: onkerkelijke mensen vinden herkenning binnen de kerk en kerkelijke mensen vinden herkenning in de wereld. Wanneer ze een lied horen in de publieke ruimte die ze die zondag in de kerk hebben gehoord, wordt hun aandacht naar God teruggetrokken. De grootheid, schoonheid, goedheid van God blijft niet langer beperkt zichtbaar in de kerk (en in de natuur, voegen wij Europese christenen daar aan toe), maar ook in ieder aspect van het dagelijks leven.

Waar komt ons idee vandaan dat kerk en wereld tegenover elkaar staan? Misschien uit Johannes 7:7 of Romeinen 12:2? Daar kun je het vaaglijk van afleiden, maar niet met zekerheid. Dat de wereld slecht is vind je veelvuldig in de Bijbel, maar dat de kerk dat oordeel ontspringt kan ik nergens vinden. Als in de Bijbel het woord ‘wereld’ valt wordt vaak Gods liefde en Jezus’ offer voor de wereld genoemd of worden christenen opgeroepen om betekenis te hebben in de wereld. De Emerging Church heeft dus gelijk; we mogen geen culturele of religieuze scheiding tussen kerk en wereld aanbrengen. We Zijn het zout en zoutkorreltjes behoren zich te verspreiden tussen het voedsel (=de wereld) om bederf tegen te gaan. Dat betekent dat er ook voedsel (=de wereld) zich tussen de zoutkorreltjes mag bevinden.

Maar waarom maakt dit ons bang?  We worden ongerust omdat, zodra we de wereld in de kerk halen, er onzuivere elementen mee gaan komen. De kunststukken, activiteiten, films en liederen moeten kritisch worden bekeken op hun inhoud. En, naar mijn mening, ook op de herkomst. Het staat voor mij als een paal boven water dat er demonische aanwezigheid verbonden kan zijn aan voorwerpen en misschien – dat weet ik wat minder zeker – aan liederen en kunstvormen. Door de Heilige Geest kunnen we herkennen wat wel en niet gebruikt kan worden. Dat onderscheidingsvermogen hebben we nodig. Niet overal in de Emerging Church zie je dat onderscheidingsvermogen wat de Geest ons wil geven: zo worden in sommige kerken al druk gemasseerd en Yoga toegepast. Dat gaat me niet een beetje te ver; dat gaat me véél te ver.

De kerk heeft de wereld buitengesloten en dat heeft er in geresulteerd dat hele generaties de kerk uit zijn gegaan. Ze beleven niets meer in de kerk omdat de taal en de cultuur van hun dagelijks leven niet welkom is daar. Decennia lang konden we zeggen: “Zodra ze God gaan zoeken, komen ze wel terug.” God was immers niet in de wereld, maar alleen in de kerk te vinden. Dat is niet meer zo. De Nederlandse cultuur omhelst inmiddels het spirituele en op iedere hoek van de straat is wel iets spiritueels te vinden. Kijk naar het succes van tijdschriften als Happinez. Dit vond ik op infonu.nl:

Erik Sengers, godsdienstsocioloog aan de Vrije Universiteit te Amsterdam heeft een verklaring. Volgens hem vult Happinez een gat wat is ontstaan door de ontkerkelijking in Nederland. ‘Mensen ontdekken de keerzijde van individualisering en gaan op zoek naar mysterie en zingeving. Happinez is niet sektarisch en behandelt alles van christendom en boeddhisme tot new age.’

Er zijn veel bloggers die ons waarschuwen voor de Emerging Church. Inmiddels weet ik ook dat veel kerken die zich onder deze beweging scharen uit de bocht gevlogen zijn. Maar het appèl dat deze nieuwe kerkvorm doet aan alle christenen is terecht. God heeft zijn Geliefde Zoon gegeven voor deze wereld en Hij volvoert Zijn plan. Dat plan volvoert hij in de wereld. Gaan we daar deel van uit maken, of blijven we in ons veilige afschermde hoekje zitten totdat alles over is?

Kom op broers en zussen, de wereld in!


next page next page close
thumbnail Tussen Kerst en Pasen… zoom
next page next page close The New Testament nowhere limits preaching, baptizing, or distributing the Lord's Supper to the 'ordained' (Frank Viola)"
next page next page close

Vlucht naar de hemel

Bent u ook al druk aan het sparen? Want laten we eerlijk zijn. Een weekje Indonesië, Australië of Brazilië is al heel gewoon geworden. Misschien niet alledaags, maar voor sommigen onderons wel alle-jaars. Nee, wie op zoek is naar nieuwe ervaringen, moet niet op aarde zijn, maar in de hemel. De ruimte dan natuurlijk, want dat is nog net te betalen. Een vlucht met Virgin Galactic kost € 140.000 en dan zijn er volgens de laatste telling nog 284 wachtenden voor u. Duur? Nee hoor. Virgin Galactic is eigenlijk een prijsvechter. Het heeft binnenkort ook één belangrijke overeenkomst met Ryan Air: er is geen toilet aan boord.

Mensen zijn ervaringzoekers. We willen iets ervaren, hoe heftiger hoe beter. Zelfs Christenen – die best bestand zijn tegen een saai moment hier en daar – zijn daar niet van verschoond. Je hebt vast wel eens iemand horen zeggen: “Ik verlang naar een krachtige aanraking van Gods Geest.” En wat dacht je van:
Ik voelde de liefde van Jezus en kon niet ophouden met huilen.” Misschien heb je dit zelf wel eens gezegd: “Ik ervoer de aanwezigheid van God tijdens de dienst.”

Wat valt je op aan deze drie zinnen? Herlees ze nog eens Wat hebben ze gemeenschappelijk? Dat ze alle drie beginnen metik. En dat kenmerkt de moderne christen. Onder invloed van onze westerse cultuur, met name door de grote hoeveelheid reclame-boodschappen via verschillende media, zijn wij Homo Consumens geworden, de consumerende mens. De consumerende mens laat zich in de eerste plaats leiden door wat hij voelt bij een bepaald product en in de tweede plaats wat het product voor hem of haar kan betekenen. De consumerende christen doet hetzelfde. Die vraagt zich af wat voor gevoel een gemeente, een dienst of zelfs Jezus bij hem of haar losmaakt en wat de kerk, een kerkdienst en zelfs de Allerheiligste voor hem of haar kan doen. Foute boel. Als Homo Consumens kun je de kerk natuurlijk niet binnentreden.

Hoe dan wel? Hoe voorkomen we dat we gaan consumeren in de kerk? En hoe kunnen we onze kerkdiensten zo vormgeven dat we de bezoekers aan de dienst niet in de verleiding brengen om te gaan consumeren? Een aantal suggesties.

  1. Zet je hart op het juiste. Verlang niet langer naar krachtige aanrakingen van de Heilige Geest, maar verlang naar de Heilige Geest zelf. Verlang niet naar de liefde van Jezus, maar naar Jezus zelf.
  2. Geef de Geest de ruimte. Niet alleen om warme gevoelens op te wekken, maar ook om je te overtuigen van zonde. Dat is geen fijn gevoel.
  3. Beoordeel kerkdiensten niet aan de hand van het gevoel wat je er bij hebt. Ten diepste doet het er niet toe of een dienst gezellig, indrukwekkend of warm of vrolijk was. Gebruik liever criteria als deze: Stond Christus centraal? Is wat er gebeurd is in overeenstemming met de Bijbel? Kreeg de Geest van God ruimte om te doen wat Hij wil? En: droeg de dienst vrucht?
  4. Muziek is geen vorm van kerkelijk entertainment. Het is een middel om mensen te helpen zich ten volle bewust te worden van God en voor Hem open te staan.
  5. Voor de zangleiders: wees kritisch op jezelf wanneer je liederen kiest. Kies je ze omdat je ze zelf mooi vindt, of omdat ze Gods boodschap voor de gemeente dragen? Zijn ze theologisch correct of zijn ze te sterk afgestemd op de waan van deze tijd?
  6. Kom naar de dienst om je lofoffers te brengen. En leer de gemeente om naar de dienst te komen om lofoffers te brengen.

Mocht het niet lukken om de jezelf en de gemeente te ontrukken aan de geest van het consumentisme, schaf dan de collecte af en ga entree heffen aan de deur. Met het geld dat je binnenhaalt kun je de beste apparatuur aanschaffen, een fulltime muziekteam aanstellen en iedere week weer een andere (christelijke) cabaretier aan het woord laten. Adverteer vervolgens dat je vluchten naar de hemel aanbiedt voor een spotprijs – met toilet aan boord!


next page next page close

Frisse kijk op zondagochtend

Louie Giglio schrijft: “We moeten onze kijk op de zondagse dienst grondig herzien”. Momenteel zijn we er op gericht om de mensen die de kerk binnenkomen in contact te brengen met God, en daar is iets mis mee. Waarom moeten de mensen die vol zijn van Gods Geest met God in contact gebracht worden? Zouden ze niet voortdurend in contact moeten staan met God? Iedereen die christen is weet dat het antwoord daarop een volmondig ‘ja’ is. Niet iedereen weet echter wat dat betekent.
God is alomtegenwoordig. Dat betekent dat hij overal is. Je kunt je nergens verstoppen voor God. Hij staat full-time naast je. In Psalm 139 staat dat en Jona is daar ook achtergekomen. God is dichtbij iedereen, maar niet iedereen staat met God in contact. Voor Christenen wordt Gods nabijheid nog nadrukkelijker beloofd. Jezus zegt in Mattheüs 28 dat hij altijd met ons zal zijn, tot aan het einde van de wereld zoals wij die kennen. Deze woorden werden uitgesproken door een man die plotseling lichamelijk verscheen, nadat hij was gestorven en begraven. Het heeft een ondertoon: “Laat mensen eeuwenlang beweren dat ik dood en begraven ben. Laat ze zeggen dat ik nooit bestaan heb en bovendien Gods zoon niet was. Maar ik kom altijd weer persoonlijk naar jullie. Tot aan de laatste generatie toe!” Om Jezus kan niemand heen, net zo min dat iemand om God heen kan. Vraag Jona…
Maar contact met God betekent meer dan Gods aanwezigheid alleen. Voor interpersoonlijk contact heb je twee personen nodig. God is er. Ben jij er ook? Sterker nog ben jij voortdurend in Gods aanwezigheid? Zie jij de troon van God voortdurend? Spreek je regelmatig met papa? Breng je voortdurend lofoffers (Hebreeën 13:15-16) en wil je elk uur van de dag de Heer prijzen (Psalm 34:2)? Of ben je het kind dat éénmaal per week een dik uur op bezoek gaat en dat hele uur nodig heeft om te wennen aan Gods aanwezigheid? En vraag je je dan ook nog af waarom je zo weinig merkt van Gods aanwezigheid? Misschien merkt God wel weinig van jouw aanwezigheid!
Louie Giglio heeft gelijk, we moeten onze kijk op de zondagse dienst eens herzien. In plaats van er van uit te gaan dat mensen opgewarmd moeten worden en gewezen en gericht moeten worden op de Vader, moesten we er maar eens van uitgaan dat ze al de hele week aan het aanbidden zijn. Want dat is de opdracht in Hebr. 13:15-16! Lofprijs is een dagelijks onderdeel van het normale christelijke leven. Aanbidding in de Bijbel is vaker een individuele daad dan een groepsgebeuren. Dat jij thuis God aanbidt is het uitgangspunt, het feestelijk samen aanbidden is de bonus. Net zo min dat je je gebit gezond kunt houden door halfjaarlijks naar de tandarts te gaan kun je geestelijk gezond blijven door wekelijks naar de kerk te gaan. Een gezond gebit vereist dagelijks tandenpoetsen, een gezond geestelijk leven vraagt om dagelijks contact met God.
Wat je kunt doen als technicus, muzikant, zangleider, danser, dramaspeler? Leef het voor. En kaart het aan bij de leiding van je gemeente!

next page next page close
thumbnail Drama op EO conferentie zoom
next page

Lego Kerkdienst

Ooit een Lego Kerkdienst gezien? Er zit in ieder geval wel flow in.
article post

vGK Noordwolde – de liturgie

Aanstaande zondagavond speel & spreek ik in de voortgezet Gereformeerde Kerk te...
article post

Emerging Church deel III – kerk en wereld

U leest een artikel die hoort bij een serie genaamd “The Emerging...
article post
thumbnail Tussen Kerst en Pasen… article post
"The New Testament nowhere limits preaching, baptizing, or distributing the Lord's Supper to the 'ordained' (Frank Viola)"
article post

Vlucht naar de hemel

Bent u ook al druk aan het sparen? Want laten we eerlijk zijn. Een weekje Indonesië,...
article post

Frisse kijk op zondagochtend

Louie Giglio schrijft: “We moeten onze kijk op de zondagse dienst grondig...
article post
thumbnail Drama op EO conferentie article post