rss search

next page next page close When the Greeks got the gospel, they turned it in a philosophy; when the Romans got it, they turned it into a government; when the Europeans got it, they tuned it into a culture; and when the Americans got it, they turned it into a business (Richard Halverson)."
next page next page close The New Testament nowhere limits preaching, baptizing, or distributing the Lord's Supper to the 'ordained' (Frank Viola)"
next page next page close

Vlucht naar de hemel

Bent u ook al druk aan het sparen? Want laten we eerlijk zijn. Een weekje Indonesië, Australië of Brazilië is al heel gewoon geworden. Misschien niet alledaags, maar voor sommigen onderons wel alle-jaars. Nee, wie op zoek is naar nieuwe ervaringen, moet niet op aarde zijn, maar in de hemel. De ruimte dan natuurlijk, want dat is nog net te betalen. Een vlucht met Virgin Galactic kost € 140.000 en dan zijn er volgens de laatste telling nog 284 wachtenden voor u. Duur? Nee hoor. Virgin Galactic is eigenlijk een prijsvechter. Het heeft binnenkort ook één belangrijke overeenkomst met Ryan Air: er is geen toilet aan boord.

Mensen zijn ervaringzoekers. We willen iets ervaren, hoe heftiger hoe beter. Zelfs Christenen – die best bestand zijn tegen een saai moment hier en daar – zijn daar niet van verschoond. Je hebt vast wel eens iemand horen zeggen: “Ik verlang naar een krachtige aanraking van Gods Geest.” En wat dacht je van:
Ik voelde de liefde van Jezus en kon niet ophouden met huilen.” Misschien heb je dit zelf wel eens gezegd: “Ik ervoer de aanwezigheid van God tijdens de dienst.”

Wat valt je op aan deze drie zinnen? Herlees ze nog eens Wat hebben ze gemeenschappelijk? Dat ze alle drie beginnen metik. En dat kenmerkt de moderne christen. Onder invloed van onze westerse cultuur, met name door de grote hoeveelheid reclame-boodschappen via verschillende media, zijn wij Homo Consumens geworden, de consumerende mens. De consumerende mens laat zich in de eerste plaats leiden door wat hij voelt bij een bepaald product en in de tweede plaats wat het product voor hem of haar kan betekenen. De consumerende christen doet hetzelfde. Die vraagt zich af wat voor gevoel een gemeente, een dienst of zelfs Jezus bij hem of haar losmaakt en wat de kerk, een kerkdienst en zelfs de Allerheiligste voor hem of haar kan doen. Foute boel. Als Homo Consumens kun je de kerk natuurlijk niet binnentreden.

Hoe dan wel? Hoe voorkomen we dat we gaan consumeren in de kerk? En hoe kunnen we onze kerkdiensten zo vormgeven dat we de bezoekers aan de dienst niet in de verleiding brengen om te gaan consumeren? Een aantal suggesties.

  1. Zet je hart op het juiste. Verlang niet langer naar krachtige aanrakingen van de Heilige Geest, maar verlang naar de Heilige Geest zelf. Verlang niet naar de liefde van Jezus, maar naar Jezus zelf.
  2. Geef de Geest de ruimte. Niet alleen om warme gevoelens op te wekken, maar ook om je te overtuigen van zonde. Dat is geen fijn gevoel.
  3. Beoordeel kerkdiensten niet aan de hand van het gevoel wat je er bij hebt. Ten diepste doet het er niet toe of een dienst gezellig, indrukwekkend of warm of vrolijk was. Gebruik liever criteria als deze: Stond Christus centraal? Is wat er gebeurd is in overeenstemming met de Bijbel? Kreeg de Geest van God ruimte om te doen wat Hij wil? En: droeg de dienst vrucht?
  4. Muziek is geen vorm van kerkelijk entertainment. Het is een middel om mensen te helpen zich ten volle bewust te worden van God en voor Hem open te staan.
  5. Voor de zangleiders: wees kritisch op jezelf wanneer je liederen kiest. Kies je ze omdat je ze zelf mooi vindt, of omdat ze Gods boodschap voor de gemeente dragen? Zijn ze theologisch correct of zijn ze te sterk afgestemd op de waan van deze tijd?
  6. Kom naar de dienst om je lofoffers te brengen. En leer de gemeente om naar de dienst te komen om lofoffers te brengen.

Mocht het niet lukken om de jezelf en de gemeente te ontrukken aan de geest van het consumentisme, schaf dan de collecte af en ga entree heffen aan de deur. Met het geld dat je binnenhaalt kun je de beste apparatuur aanschaffen, een fulltime muziekteam aanstellen en iedere week weer een andere (christelijke) cabaretier aan het woord laten. Adverteer vervolgens dat je vluchten naar de hemel aanbiedt voor een spotprijs – met toilet aan boord!


next page next page close

Het is maar aarde-werk

Onze oudste dochter leunt tegen de basisschool-leeftijd aan en wordt steeds slimmer. Ze leert niet alleen hoe alles in de wereld werkt, maar kan zelfs haar eigen conclusies trekken. Zo had ze geleerd dat je bij een voetgangers-oversteekplaats op een knop moet drukken, wil je dat het stoplicht op groen springt. Een tijdje later stonden we met de auto voor een rood stoplicht. Dat duurde Lilian iets te lang, dus zei ze: “Hé, waar is het knopje nou?”

Natuurlijk hebben we onze beide dochters regelmatig complimenten gegeven over hun slimheid, maar mijn vrouw las laatst een kort artikeltje in een blad en we zijn gaan betwijfelen of dat nu wel een goed is. Als wij onze dochters regelmatig bevestigen omdat ze intelligent, handig, sportief, mooi of muzikaal zijn, wat gaan ze denken wanneer ze later een schooljaar niet halen? Of het laatste worden in een team worden gekozen bij een sportwedstrijd? Of wanneer op een gruwelijke ochtend een weerzinwekkend jeugdpuistje de kop op steekt? Of twintig tegelijk? We zullen ze hebben geleerd dat ze bevestigd worden op grond van hun prestaties. Dat je alleen okay bent als je er op een bepaalde manier uitziet of bepaalde talenten bezit. Willen we onze dochters zo opvoeden? Nee. Daarom proberen we hen nu te complimenteren voor hun inzet. We zeggen nu vaker: “Wat heb je jezelf mooi gemaakt” of “Wat goed dat je zo geconcentreerd bezig bent met kleuren”, of: “Wat heb je goed je best gedaan”.

En zo zou het ook op het podium in de kerk moeten zijn. Wat minder van: “Wat heb je een mooie stem” en wat meer van: “Wat goed dat je alle teksten al bijna kent.” Wat minder van: “Wat ben jij een getalenteerde muzikant”, en wat meer van: “Gaaf dat je trouw op de oefenavond komt”. Laten we elkaar vaker beoordelen op grond van onze inzet en motivatie, dan op grond van onze talenten.

Waarom? Om twee redenen. Ten eerste om te voorkomen dat iemand onder ons trots wordt. Ten tweede om te voorkomen dat iemand onder ons de moed verliest. Laat me dat tweede uitleggen.

Het leven is namelijk niet zo dat je altijd op je toppen presteert. Het leven is soms vermoeiend, verwarrend, oneerlijk en ronduit pijnlijk. Als je dan op de oefenavond komt en het gaat alleen maar om presteren, kwaliteit verhogen, de gemeente dienen en het rechtzetten van ieder zestiende nootje, dan gaan we onszelf vroeg of laat tegenkomen. Want dat lukt niet altijd. Iemand die vermoeid is, is niet geconcentreerd. Iemand die verdrietig is, heeft geen authentieke uitstraling bij “Alle mensen dansen, want… wij zijn zo vrolijk!” En iemand die worstelt met zijn geloof, wil eigenlijk helemaal niet zingen of spelen. Liever wil hij of zij een avondvullend gesprek met een wijze medemuzikant. Kan dat en mag dat bij jullie? Zijn de muziek- en techniekteams prestatie-georiënteerd of inzet-georiënteerd? Wordt God geëerd door de prestaties tijdens kerkdienst en de oefenavonden, of wordt God geëerd door de inzet en het enthousiasme van de mensen?

Ik hoop het laatste, want dat is niet alleen goed voor iedere individuele medewerker, maar ook voor de gemeente als geheel. Jezus wordt namelijk niet zichtbaar door topprestaties, maar door mensen heen. Echte mensen. Lees maar in 2 Kor. 4:7:

7 Maar wij zijn slechts een aarden pot voor deze schat; het moet duidelijk zijn dat onze overweldigende kracht niet van onszelf komt, maar van God. 8 We worden van alle kanten belaagd, maar raken niet in het nauw. We worden aan het twijfelen gebracht, maar raken niet vertwijfeld. 9 We worden vervolgd, maar worden niet in de steek gelaten. We worden geveld, maar gaan niet te gronde. 10 We dragen in ons bestaan altijd het sterven van Jezus met ons mee, opdat ook het leven van Jezus in ons bestaan zichtbaar wordt. (NBV)

Het is heel gewoon voor een Christen om onder druk te leven. Niemand van ons wordt gespaard. En Paulus vergelijkt ons daarbij met een aarden pot. Zo’n pot had twee eigenschappen. Het was niet zo waardevol en het ging gemakkelijk stuk. Ten eerste Paulus benadrukt hiermee dat al jouw talenten, prestaties, uiterlijk en intellect maar beperkt is. Het heeft niet veel waarde. Dit in tegenstelling tot de enorme schat die in jou is. En het tweede wat Paulus benadrukt is, dat je gemakkelijk kapot gemaakt kan worden. De omstandigheden kunnen je talent, je energie, je gezondheid, je plek in de maatschappij gemakkelijk wegnemen.

Maar wat gebeurt er als de pot onder druk komt te staan en klappen oploopt? Wat ga je zien op het moment dat de stukken er af vliegen en je zelfs breekt? Goud. Zilver, diamanten. Een schat! Het zwak zijn en beschadigd worden is blijkbaar niet alleen onvermijdelijk, maar zelfs nodig voor de gemeente. Klinkt dat te radicaal? Lees dan 2 Kor. 12:10 eens:

Omdat Christus mij kracht schenkt, schep ik vreugde in mijn zwakheid: in beledigingen, nood, vervolging en ellende. In mijn zwakheid ben ik sterk.

Hoeveel goud en zilver durf je te laten zien aan de medewerkers om je heen? En hoeveel goud en zilver mogen de mensen zondag in de zaal zien, als je op het podium staat? Wat als we kwetsbaar durven te zijn, eerlijk over wie we zijn en hoe we leven? Wat als we allemaal echt zijn en echt laten zien wat we voelen en denken? Zou dan ons hele christelijke wereldje uitelkaar barsten? En komt dan misschien alle goud en zilver tevoorschijn?

Het is moeilijk en spannend om jezelf te delen met anderen. Maar niemand is volmaakt. We zijn allemaal gebarsten aardewerk. En we bevinden ons in goed aardewerken gezelschap (overgenomen uit The Emotionally Healthy Church van Peter Scazzero):

  • Mozes stotterde.
  • David’s wapenrusting paste niet.
  • Johannes Markus liet Paulus in de steek.
  • Timotheüs had last van een maagzweer.
  • Hosea’s vrouw was een hoer.
  • De enige opleiding die Amos heeft gehad, was op een boerderij werken.
  • Jacob was een leugenaar.
  • David ging vreemd.
  • Naomi was een weduwe.
  • Paulus had een doorn in het vlees.
  • Mozes was een moordenaar.
  • Jona liep weg voor Gods wil.
  • Thomas twijfelde.
  • Jeremia was depressief en suïcidaal.
  • Elia kreeg een burn-out.
  • Martha maakte zich voortdurend zorgen.
  • Noach was een dronkaard.
  • En Petrus had een kort lontje.

next page next page close

Frisse kijk op zondagochtend

Louie Giglio schrijft: “We moeten onze kijk op de zondagse dienst grondig herzien”. Momenteel zijn we er op gericht om de mensen die de kerk binnenkomen in contact te brengen met God, en daar is iets mis mee. Waarom moeten de mensen die vol zijn van Gods Geest met God in contact gebracht worden? Zouden ze niet voortdurend in contact moeten staan met God? Iedereen die christen is weet dat het antwoord daarop een volmondig ‘ja’ is. Niet iedereen weet echter wat dat betekent.
God is alomtegenwoordig. Dat betekent dat hij overal is. Je kunt je nergens verstoppen voor God. Hij staat full-time naast je. In Psalm 139 staat dat en Jona is daar ook achtergekomen. God is dichtbij iedereen, maar niet iedereen staat met God in contact. Voor Christenen wordt Gods nabijheid nog nadrukkelijker beloofd. Jezus zegt in Mattheüs 28 dat hij altijd met ons zal zijn, tot aan het einde van de wereld zoals wij die kennen. Deze woorden werden uitgesproken door een man die plotseling lichamelijk verscheen, nadat hij was gestorven en begraven. Het heeft een ondertoon: “Laat mensen eeuwenlang beweren dat ik dood en begraven ben. Laat ze zeggen dat ik nooit bestaan heb en bovendien Gods zoon niet was. Maar ik kom altijd weer persoonlijk naar jullie. Tot aan de laatste generatie toe!” Om Jezus kan niemand heen, net zo min dat iemand om God heen kan. Vraag Jona…
Maar contact met God betekent meer dan Gods aanwezigheid alleen. Voor interpersoonlijk contact heb je twee personen nodig. God is er. Ben jij er ook? Sterker nog ben jij voortdurend in Gods aanwezigheid? Zie jij de troon van God voortdurend? Spreek je regelmatig met papa? Breng je voortdurend lofoffers (Hebreeën 13:15-16) en wil je elk uur van de dag de Heer prijzen (Psalm 34:2)? Of ben je het kind dat éénmaal per week een dik uur op bezoek gaat en dat hele uur nodig heeft om te wennen aan Gods aanwezigheid? En vraag je je dan ook nog af waarom je zo weinig merkt van Gods aanwezigheid? Misschien merkt God wel weinig van jouw aanwezigheid!
Louie Giglio heeft gelijk, we moeten onze kijk op de zondagse dienst eens herzien. In plaats van er van uit te gaan dat mensen opgewarmd moeten worden en gewezen en gericht moeten worden op de Vader, moesten we er maar eens van uitgaan dat ze al de hele week aan het aanbidden zijn. Want dat is de opdracht in Hebr. 13:15-16! Lofprijs is een dagelijks onderdeel van het normale christelijke leven. Aanbidding in de Bijbel is vaker een individuele daad dan een groepsgebeuren. Dat jij thuis God aanbidt is het uitgangspunt, het feestelijk samen aanbidden is de bonus. Net zo min dat je je gebit gezond kunt houden door halfjaarlijks naar de tandarts te gaan kun je geestelijk gezond blijven door wekelijks naar de kerk te gaan. Een gezond gebit vereist dagelijks tandenpoetsen, een gezond geestelijk leven vraagt om dagelijks contact met God.
Wat je kunt doen als technicus, muzikant, zangleider, danser, dramaspeler? Leef het voor. En kaart het aan bij de leiding van je gemeente!

next page next page close

Dienst met een hele lage opkomst

Dit artikel over het voorbereiden van een zangdienst is geschreven voor de weblog van het muziekwerk van de VB Bethel te Drachten.

Op 23 mei een dienst met een hele lage opkomst. Er waren maar twee aanwezig, maar ik vond het niet erg want één van de twee was erg Hoog Bezoek. De dienst speelde zich af in mijn hoofd. In mijn hand een gitaar en naast mij pen en papier. En toen begon de dienst. Ik zong en Hij luisterde. Over dankbaarheid, over het vol ontzag neerbuigen voor Hem en over Zijn trouw door alles heen. Hier en daar werd de dienst even onderbroken doordat het ‘muziekteam’ even wat ging noteren of een intro op vijf verschillende manieren overdeed.

Maar Hij vond het niet erg. Iedere keer als ik een lied opnieuw inzette en meende wat ik zong, was Hij blij met wat hij hoorde. “Ik ben op zoek mensen die in geest en waarheid aanbidden,” zegt Hij telkens weer in mijn hoofd. Plaats, tijd, ambiance, muzikale kwaliteit en opkomst maken niet uit.

Sommige mensen zeggen dat wanneer we de dienst nauwkeurig voorbereiden, we de Heilige Geest niet de ruimte geven om de leiding te nemen. Daar ben ik het niet mee eens: toen ik deze dienst op 23 mei voorbereidde, was de Heilige Geest op dat moment niet bezig om mijn lofprijs en aanbidding te leiden? Is Hij alleen aan het werk op zondag? Dat geloof ik niet. Ik geloof dat Hij op 23 mei heeft geprobeerd me te sturen in mijn keuzes. Nadien is de dienst nog wat bijgesteld in gesprek met Heine Bosma en daar zie ik ook de hand van God in. Dan nog de oefenavond: 9 juni om zeven uur. Als muziekteam concentreren we ons op de noten, akkoorden, accenten en overgangen maar dat verhindert het Hoge Bezoek niet om te komen.

En op zondagochtend 12 juni is Hij alwéér aanwezig. Hij zit voor jou, naast jou, achter jou, overal om je heen. En als wij naar Hem kijken en luisteren is Hij bereid ook dan de leiding te nemen. Het is goed mogelijk dat het programma van 12 juni heel anders verloopt dan op 9 juni of 23 mei. Misschien komen onze nauwkeurige voorbereidingen dan goed uit de verf; en misschien ook niet. Maar dat maakt niet uit: het Hoge Bezoek heeft het toch allemaal al gehoord. Op 9 juni én op 23 mei.

Misschien dat de Heilige Geest daarom de dienst soms heel anders laat verlopen dan verwacht?


next page next page close

Statistieken over kerkdiensten

In het boek “Revolution” van George Barna las ik een aantal ontstellende statistieke feiten. Ze zijn gebaseerd op onderzoek in de Verenigde Staten, maar ik vrees dat het in Nederland en België niet heel anders zal zijn. Ik noem een paar, en reageer daar op.

De meeste gelovigen geven aan dat ze alleen tijdens de kerkdienst God aanbidden. Hoe vaak bent u opgeroepen in een preek, tijdens een zangdienst, op een kring of waar dan ook om er gewoonte van te maken om God te aanbidden? We worden opgeroepen om te geven, om te dienen, om naar activiteiten of diensten te komen en (gelukkig) zelfs om te bidden en de Bijbel te lezen. Maar er een gewoonte van maken om thuis God te aanbidden? Dat hoor je nooit. Geen wonder dat God alleen aanbeden en geprezen wordt tijdens de dienst.

80% van alle gelovigen hebben niet het gevoel dat ze God ontmoeten tijdens de dienst. Wat gaat hier verkeerd? Was het uiteindelijke doel van kerkdiensten niet de ontmoeting met elkaar en met God? Wat een ontnuchtering, als dit ook waar is voor de miljoenen kerkgangers in Nederland en België. Laat het niet waar zijn, want als de meerderheid naar de kerk gaat zonder Papa daar tegen te komen, is het hele gebeuren vrijwel zinloos. Kerkleiders, dienstplanners, lezen jullie dit? Willen¬†jullie dit even checken bij de bezoekers van jullie diensten?

De helft van alle gelovigen heeft Gods aanwezigheid niet gevoeld in het afgelopen jaar. U hoort me niet zeggen dat iedereen de dienst met een zakdoek moet verlaten (of luid gejuich, afhankelijk van de denominatie). Zo werkt dat niet. We blijven mens, en de mens is er niet op gemaakt om altijd op emotionele toppen te verblijven. Of we Gereformeerde Bonder zijn of Pinksterchristen: ieders gevoel is wel eens zo droog als een woestijn.

God kan soms wekenlang, maandenlang of jarenlang op zich laten wachten. Maar als de helft van de gelovigen niets ervaart van God, dan loopt het geloof op een gegeven moment dood. Misschien bent u een cactus-christen, een gelovige die heel weinig van God hoeft te ervaren om toch stevig in de geloofsschoenen te staan. Dat is mooi en zelfs een eigenschap van een volwassen geloof. Maar zelfs een cactus heeft van tijd tot tijd water nodig.

Wat moeten we met deze bloemlezing van lastige statistieken, behalve hopen dat het wel een beetje meevalt? Onze verantwoordelijkheid herpakken. Veel kerkdiensten lopen op de automatische piloot. In plaats van ons bij iedere dienst af te vragen hoe we de harten van de mensen dicht bij het hart van God kunnen brengen, vragen we ons af hoe we de bezetting van het muziekteam rond kunnen krijgen. Of de spreker kunnen overtuigen iets korter te spreken. Of wanneer de twee valse tonen in het orgel eindelijk gerepareerd kunnen worden.

Laat deze statistieken jou niet ontmoedigen. Laat ze je kwaad maken. En vastbesloten dit binnen een paar jaar te veranderen. Dat kan. Ik heb het in een aantal kerken met mijn eigen ogen gezien…


next page next page close

Farizeisme

Ben jij vrij? Volgens de Bijbel zijn wij Christenen vrij (zie. bijv. Galaten 4) maar zo voelt het niet altijd zo. Christenen hebben de neiging om zichzelf (en anderen) nieuwe wetten op te leggen en die wetten een heilige status te geven. Sommige kerkdiensten hangen met zelfverzonnen wetten aan elkaar.

Weet je wat zo prettig is aan wetten? Ze geven houvast. Als iets tot een wet is verheven hoeft er niet meer over nagedacht te worden. Als het goed is denk je niet dagelijks na over de vraag of je je tanden gaat poetsen of niet. Als het goed is het tandenpoetsen in jouw huishouden tot wet verheven. Je doet het gewoon. Zo is het ook in de kerkdienst. Als het goed is wordt er gebeden tijdens de dienst. Je hoeft je niet iedere dienst af te vragen of er ook gebeden moet worden want op iedere bladzijde van de Bijbel wordt duidelijk dat dat de manier is om contact te leggen met God en hem te betrekken. Hetzelfde geldt voor het lezen uit de Bijbel tijdens de dienst. Of het regelmatig vieren van ‘de tafel van de Heer’. Staat in de Bijbel. Hoort bij het christendom. Punt.

Maar we hebben nog veel meer elementen van de dienst heilig verklaard: Het votum en groet. De collecte. De preek. De samenzang. De zegen. Het hebben van een vaste liturgie of juist het hebben van geen liturgie. Het zitten op stoelen, waar de Russisch Orthodoxe kerk overigens anders over denkt. Het gebruik van bepaalde woorden. Het zingen uit een bepaalde bundel. Het stil zijn tijdens het gebed. Kun jij me vertellen wat de Bijbelse basis is voor al deze elementen?

Een paar dagen geleden vertelde de tandarts mij dat ik de tandenstoker moet gaan gebruiken. Nog steeds poets ik mijn tanden (gelukkig), maar er moet iets veranderen aan mijn routine. Doe ik dat niet, dan zal ik daar niets van merken in de komende vijf jaar. Na vijf jaar heb ik echter ontstoken tandvlees.

Heeft jouw kerk ontstoken tandvlees? Had jouw kerk vijf jaar geleden veranderingen moeten aanbrengen in de dienst? Is de dienst nog steeds dezelfde maar begint het hier en daar te irriteren en te bloeden? Dan is het hoog tijd om wat heilige wetten te breken. Doorbreek wat routines. Doordenk de dienst opnieuw en hoe een Bijbels christendom in onze hedendaagse cultuur beleefd kan worden…

De Farizeeën bleven dichtbij de Heilige Geschriften die ze van God hadden gekregen. Maar ze verzonnen er honderden wetten bij en dwongen andere mensen die wetten te houden. Jezus nam hen dit kwalijk omdat ze van het geloof in de Ware God een gedrocht hadden gemaakt. Geen recht, geen barmhartigheid, geen trouw. Alleen maar een verzameling religieuze wetten (Mat. 23:23). Hoe ziet jullie kerkdienst er uit? Lijkt het op een verzameling tradities of wordt op dat moment recht, barmhartigheid en trouw betracht?


next pagenext page
"When the Greeks got the gospel, they turned it in a philosophy; when the Romans got it, they turned it into a government; when the Europeans got it, they tuned it into a culture; and when the Americans got it, they turned it into a business (Richard Halverson)."
article post
"The New Testament nowhere limits preaching, baptizing, or distributing the Lord's Supper to the 'ordained' (Frank Viola)"
article post

Vlucht naar de hemel

Bent u ook al druk aan het sparen? Want laten we eerlijk zijn. Een weekje Indonesië,...
article post

Het is maar aarde-werk

Onze oudste dochter leunt tegen de basisschool-leeftijd aan en wordt steeds slimmer. Ze...
article post

Frisse kijk op zondagochtend

Louie Giglio schrijft: “We moeten onze kijk op de zondagse dienst grondig...
article post

Dienst met een hele lage opkomst

Dit artikel over het voorbereiden van een zangdienst is geschreven voor de weblog van het...
article post

Statistieken over kerkdiensten

In het boek “Revolution” van George Barna las ik een aantal ontstellende...
article post

Farizeisme

Ben jij vrij? Volgens de Bijbel zijn wij Christenen vrij (zie. bijv. Galaten 4) maar zo...
article post