rss search

next page next page close

Hoe maak je samen muziek?

Een eenvoudige infographic over hoe je samen muziek het beste muziek maakt.

Hoe maak je samen muziek


next page next page close

Psalmen in de kerkdienst

Waarom zingen we zo weinig Psalmen in de kerk? In reformatorische kerken doen de gezangen het wat beter dan de Psalmen. En in Evangelische, Charismatische en Baptistische kerken hebben we helemaal geen Psalmenbundel. Hoogstens worden een paar fragmenten van Psalmen aangehaald of geparafraseerd in de Opwekkingsbundel.

Zou dat niet anders moeten zijn? Een paar weken geleden mailde iemand mij met de vraag of we de Psalmen niet opnieuw meer ruimte moeten geven in de kerkdienst. En dan niet alleen de blije en lieve psalmen, maar ook de boze en verdrietige. Hij nam goed gezelschap mee in zijn mail: Tom Wright. Deze Nieuwtestamentische theoloog heeft zich over het boek Psalmen gebogen en komt met verrassende inzichten.

Als je even tijd hebt is het beslist de moeite waard om deze lezing te beluisteren: http://www.youtube.com/watch?v=aSb62xG9om0. Het eindigt met deze quote:“Things happen when you use the whole cycle. Which I think are less likely to happen when you only use parts or skip back and forwards in obedience of your principle of selection (Opwekkingsbundel?), rather than that of the compiler – and we may suppose the Holy Spirit. And I think this is part of what it means to live as a community or an individual under the authority of scripture. Allow the hymnbook God has given us, to be the means of personal and communal transformation and growth. It was good enough for Jesus, I suggest its good enough for us.” Deze quote leidt de vraag van de mailschrijver goed in.

Hallo …,

Ik heb je mail gelezen, heb de preek over Psalmen beluisterd en heb er goed over nagedacht.

In de eerste plaats: erg goed die preek van Tom Wright. Ik heb ‘m anderhalf keer beluisterd om de details ook een beetje mee te kunnen pakken. Tot mij grote vreugde ontdekte ik vorige week trouwens dat ik een (ongelezen) boek van Wright heb staan. Gauw op mijn leesstapel!

Maar wat moeten we met de Psalmen in onze diensten? In de eerste plaats is het goed om te beseffen dat de Psalmen waarschijnlijk nauwelijks binnen de tempel werden gebruikt. Het was geen ceremonieel boek, met aanwijzingen over offers, priesters, rituelen. Inhoudelijk lijken Psalmen daar helemaal niet zo geschikt voor. Meer voor persoonlijk gebruik, of in de kleinere groep. Het boek Psalmen is daarom geen leidraad in onze liturgieën of in ons “kerkelijk jaar”. Het is er niet voor bedoeld. Daar komt nog bij dat we de indruk hebben dat niet alle Psalmen werden gezongen. Het is een liederen én gebedenboek.

Hoeven we dan niets met de Psalmen? Dat hoor je me beslist niet zeggen! Als in het Woord van God een liedboek is opgenomen, dan is het erg vreemd als niets van die liederen in onze samenzang wordt opgenomen. Dat doen we gelukkig ook wel; veel delen van Psalmen is opgenomen in de Opwekkingsbundel. En daar gaat het mis: het zijn de “prettige” delen van de Psalmen. Wij selecteren op grond van onze culturele voorkeuren gedeelten en laten de rest van de Psalmen liggen.

De oplossing ligt er niet in om met een Psalmboek onder de arm weer naar de kerk te gaan maar om:
a) een goede theologie te ontwikkelen betreffende het geloofsleven, met name gebaseerd op de Psalmen.
b) met die theologie een keuze maken voor een bepaalde psalm of een gedeelte daarvan, en
c) daar een lied over te schrijven die opgenomen wordt in de samenzang.

Momenteel zie je Evangelisch Nederland meer bewust worden voor de onevenwichtigheid in onze liederen; ook krijgt men meer oog en oor voor de boosheid, de twijfel en het verdriet in de Psalmen. Maar nog steeds worden er niet veel liederen over geschreven. Toevallig zijn Carolien en ik bezig met het opnemen van een cd met liedjes die nu en dan wat verdrietig of vertwijfeld zijn, maar ik zie het niet gauw gebeuren dat die liederen in Opwekking terechtkomen. Het zal nog wel een tijd op zich laten wachten, vrees ik.

Je vraagt: “Wat mis ik, door niet op te groeien met de Psalmen?” Ik hoop dat je niets mist, doordat je het eenzijdige voedsel in de kerkdienst-samenzang aanvult met de “schijf van 5” van de Psalmen (Grappig: “Psalmen” bestaat in werkelijkheid uit vijf boeken), bijvoorbeeld tijdens je stille tijd. Of lees na elke avond-maaltijd met je hele gezin een Psalm in een gemakkelijke vertaling. En praat daar met de kids over. Kinderen weten daarbij vaak de meest cruciale vragen te stellen waar je zelf allang niet meer opkomt. Als je de eenzijdigheid van de Evangelische cultuur onderkent kun je voor je zelf en binnen je gezin een tegenwicht bieden. En geef door wat je leert; daarmee verrijk je iedereen om je heen.

Zelf maak ik me ook zorgen over hoe gemakkelijk we “aangename verzen” uit het boek Psalmen halen, terwijl we de rest negeren. Maar mijn zorg is breder: over welke Bijbelteksten hebben we al meerdere keren gehoord en gelezen, en welke complete Bijbelboeken hebben we genegeerd in de afgelopen tijd? Hoeveel preken heb jij gehoord uit de kleine profeten? Komen de brieven van Johannes, Petrus en Jacobus net zo veel aan bod als die van Paulus? Kun je de koningen van Israël net zo gemakkelijk opnoemen als de discipelen van Jezus?

Vroeger dacht ik dat wij als Nederlandse Protestanten het helemaal voor elkaar hadden in tegenstelling tot christenen in andere tijden en plaatsen. Dat idee ben ik helemaal kwijt. We hebben nog heel, heel, heel veel te leren. Jouw mailtje helpt daar enorm bij om mezelf ook weer kritische vragen te stellen.

Simon


next page next page close

Zangles

Een tijdje geleden vroeg ik via facebook en twitter wie een zangdocent(e) kent en kan aanraden, met wie je kerkliederen (zoals Opwekking) kon leren zingen. Dit waren de reacties, op alfabetische volgorde:

Kirsten Alting (Assen): http://www.joyahmusic.nl/

André Bijleveld (Enschede): http://www.andrebijleveld.nl/

Nellie Bolhuis (Winsum): mail me voor meer informatie.

Ramona de Cock (Buitenpost): mail me voor meer informatie.

Marieke Drenthe (Stadskanaal): https://www.facebook.com/missmiek

Francis Evers (omgeving Lelystad): https://www.facebook.com/francis.evers.7

Mirjam Hartkamp (Zwolle & Wezep): http://www.mirjamhartkamp.nl/zangcoaching/

Rebecca Jager (Stadskanaal): https://www.facebook.com/rebeccajager95

Astrid Medemblik (Assen): https://www.facebook.com/astrid.medemblik

Suzan Mercera (Groningen): http://www.suzanmercera.com

Talitha Nawijn (Zwolle): https://www.facebook.com/pages/The-Voicelab-Zangschool-Talitha-Nawijn

Jan Hendrik Niemeijer (Stadskanaal): https://www.facebook.com/janhendrikniemeijer.niemeijer

Edwin Velvis (Stedum en Hardenberg): http://edwinvelvis.nl/

Wia van der Vijver (Drachten): https://www.facebook.com/wia.vandervijver

Ruth Wortel van Vuuren (Sauwerd): http://retrodepetro.nl/


next page next page close

Emerging Church deel III – kerk en wereld

U leest een artikel die hoort bij een serie genaamd “The Emerging Church”. Klik op de links om de andere artikelen behorende bij deze serie te lezen.

1. Emerging Church: De nieuwe kerk

2. Emerging Church: Als Jezus zijn.

3. Emerging Church: Kerk en wereld.

4. Emerging Church: Over appels, bomen en bijeenkomsten.

5. Emerging Church: Einde evangelisatie. 

 

Een aantal jaren geleden werd ik gebeld door een bassiste. “Ik speel niet mee, komende zondag. Ik kan er gewoon niet achter staan.” Die zondag stond een dienst voor buitenstaanders op het programma en het nummer “Bridge over Troubled Water” van Simon & Garfunkel stond op het programma. Een nummer wat Michael W. Smith in die tijd ook al op een cd had ingezongen, maar toch was het voor haar een brug te ver om het achter op een podium uit te voeren in de kerk. Niet-kerkelijke liederen horen gewoon niet thuis in een kerk. Dat hoort bij de wereld. Uiteindelijk heeft ze wel gespeeld omdat ze dienstbaar en flexibel was en omdat ze vertrouwen had in het leiderschap, maar helemaal happy was ze er niet mee.

Recentelijk was ik aanwezig in een andere kerk. Tijdens het open gebed (een moment waarop gemeenteleden als ze willen vanuit de zaal gebeden uit kunnen spreken) bad een jongere (schat ik in, ik had mijn ogen netjes dicht). In één zin dankte hij God voor de kerkdienst en voor het grappige cabaret van Najib Amhali op de zaterdagavond. Ik schrok even op, maar hield uiteraard mijn ogen netjes dicht.

Tussen beide gebeurtenissen zitten hooguit vijf jaar. Kruipt de wereld de kerk in? Vanuit het perspectief van de Emerging Church is er iets heel anders aan de hand. De kerk is de wereld ontvlucht en achter een hoge muur gekropen. Inmiddels doet de kerk hier en daar weer een deur of een venster open.

Veel christenen denken dat de kerk door de geschiedenis heen van het rechte spoor is geweken door profane, onheilige zaken toe te staan binnen de kerkmuren. De Emerging Church werpt een ander licht op de zaak. Van de geboorte van de kerk tot aan pakweg de zestiende eeuw is er nooit een onderscheid tussen kerk en wereld geweest. De kerk was politiek, sociaal en cultureel actief en al die aspecten werden zowel binnen als buiten de kerkmuren besproken en behandeld. Vanaf de zestiende eeuw ging men echter systematischer naar de wereld kijken. Commercie hoorde thuis in de winkels, politiek in de stadshuizen, theater in de schouwburg en religie in de kerk. Voordeel: door een harde scheidslijn te trekken tussen het heilige en profane werd de kerk zuiverder. Nadeel: door het religieuze leven te beperken tot de kerk, verdween God uit de theaters, uit de stadshuizen, uit de musea, uit de winkelcentra en uit Jorwerd. De Emerging Church zegt daarom: zoals er tegen het spirituele aspect van het leven werd aangekeken van de eerste tot de zestiende eeuw, zo pakken we dat nu terug.

Wat betekent dat concreet voor de kerkdienst? Afbeeldingen, video-fragmenten, liedjes en activiteiten die niet binnen de kerk zijn ontstaan worden tijdens de dienst gebruikt. Oorspronkelijk zijn ze niet bedoeld om God te eren, maar in de kerk krijgen ze een nieuwe betekenis. Het onheilige wordt heilig gemaakt. Dit heeft twee positieve effecten: onkerkelijke mensen vinden herkenning binnen de kerk en kerkelijke mensen vinden herkenning in de wereld. Wanneer ze een lied horen in de publieke ruimte die ze die zondag in de kerk hebben gehoord, wordt hun aandacht naar God teruggetrokken. De grootheid, schoonheid, goedheid van God blijft niet langer beperkt zichtbaar in de kerk (en in de natuur, voegen wij Europese christenen daar aan toe), maar ook in ieder aspect van het dagelijks leven.

Waar komt ons idee vandaan dat kerk en wereld tegenover elkaar staan? Misschien uit Johannes 7:7 of Romeinen 12:2? Daar kun je het vaaglijk van afleiden, maar niet met zekerheid. Dat de wereld slecht is vind je veelvuldig in de Bijbel, maar dat de kerk dat oordeel ontspringt kan ik nergens vinden. Als in de Bijbel het woord ‘wereld’ valt wordt vaak Gods liefde en Jezus’ offer voor de wereld genoemd of worden christenen opgeroepen om betekenis te hebben in de wereld. De Emerging Church heeft dus gelijk; we mogen geen culturele of religieuze scheiding tussen kerk en wereld aanbrengen. We Zijn het zout en zoutkorreltjes behoren zich te verspreiden tussen het voedsel (=de wereld) om bederf tegen te gaan. Dat betekent dat er ook voedsel (=de wereld) zich tussen de zoutkorreltjes mag bevinden.

Maar waarom maakt dit ons bang?  We worden ongerust omdat, zodra we de wereld in de kerk halen, er onzuivere elementen mee gaan komen. De kunststukken, activiteiten, films en liederen moeten kritisch worden bekeken op hun inhoud. En, naar mijn mening, ook op de herkomst. Het staat voor mij als een paal boven water dat er demonische aanwezigheid verbonden kan zijn aan voorwerpen en misschien – dat weet ik wat minder zeker – aan liederen en kunstvormen. Door de Heilige Geest kunnen we herkennen wat wel en niet gebruikt kan worden. Dat onderscheidingsvermogen hebben we nodig. Niet overal in de Emerging Church zie je dat onderscheidingsvermogen wat de Geest ons wil geven: zo worden in sommige kerken al druk gemasseerd en Yoga toegepast. Dat gaat me niet een beetje te ver; dat gaat me véél te ver.

De kerk heeft de wereld buitengesloten en dat heeft er in geresulteerd dat hele generaties de kerk uit zijn gegaan. Ze beleven niets meer in de kerk omdat de taal en de cultuur van hun dagelijks leven niet welkom is daar. Decennia lang konden we zeggen: “Zodra ze God gaan zoeken, komen ze wel terug.” God was immers niet in de wereld, maar alleen in de kerk te vinden. Dat is niet meer zo. De Nederlandse cultuur omhelst inmiddels het spirituele en op iedere hoek van de straat is wel iets spiritueels te vinden. Kijk naar het succes van tijdschriften als Happinez. Dit vond ik op infonu.nl:

Erik Sengers, godsdienstsocioloog aan de Vrije Universiteit te Amsterdam heeft een verklaring. Volgens hem vult Happinez een gat wat is ontstaan door de ontkerkelijking in Nederland. ‘Mensen ontdekken de keerzijde van individualisering en gaan op zoek naar mysterie en zingeving. Happinez is niet sektarisch en behandelt alles van christendom en boeddhisme tot new age.’

Er zijn veel bloggers die ons waarschuwen voor de Emerging Church. Inmiddels weet ik ook dat veel kerken die zich onder deze beweging scharen uit de bocht gevlogen zijn. Maar het appèl dat deze nieuwe kerkvorm doet aan alle christenen is terecht. God heeft zijn Geliefde Zoon gegeven voor deze wereld en Hij volvoert Zijn plan. Dat plan volvoert hij in de wereld. Gaan we daar deel van uit maken, of blijven we in ons veilige afschermde hoekje zitten totdat alles over is?

Kom op broers en zussen, de wereld in!


next page next page close

Laat drums beter klinken

Hier is een artikel dat zowel voor muzikanten (drummers) als technici zeer interessant is. Hoe een drumstel te stemmen, en dan even iets uitgebreider dan een drie-stappen-methode.

http://www.soundonsound.com/sos/aug10/articles/drum-tuning.htm


next page next page close

Structuur en Geest

Een bijdrage van Andre en Meta Karst.

In onze gemeente streven we naar goede zang en muziek. We willen God het beste geven. Als we kijken naar onze oefenavonden dan zien we draaiboeken met doordachte afspraken, gestructureerde bladmuziek, ritmes het liefst zo strak mogelijk gespeeld.

Als we in die termen met elkaar spreken, stuiten we soms ook op weerstand. Al zou het maken van afspraken het tegenovergestelde Zijn van geestelijk handelen. Ik wil graag twee teksten uit de Bijbel aanhalen:

Genesis 2:7 – ‘Toen maakte God, de HEER, de mens. Hij vormde hem uit stof, uit aarde, en blies hem levensadem in de neus. Zo werd de mens een levend wezen.’

1 Koningen 9:3 – ‘De HEER zei tegen Salomo: ‘Ik heb het smeekgebed dat je tot mij gericht hebt gehoord. Ik heb de tempel die je gebouwd hebt tot heilige plaats gemaakt, om er voor altijd mijn naam te laten wonen.’

Met betrekking tot de mens: God maakte eerst structuur, een lichaam, en dan blaast hij Zijn adem er in, dan geeft Hij Zijn Geest.
Met betrekking tot de tempel: God liet Salomo structuur, een gebouw, maken en daarna maakte hij het tot een heiligdom, door Zijn Naam er te laten wonen.

God verbindt Zijn Geest niet aan chaos of aan iets dat niets is, maar juist aan structuur. Zo ervaar ik dat ook vaak. Ons praktisch werk wordt beloond met oefenmomenten en diensten waar heel duidelijk de werking en aanwezigheid van Gods Geest geproefd wordt.


next page next page close
next page next page close

Op het podium van de kerk

Wat gebeurt er als we een aantal leden van een kerk de opdracht krijgen om, zondag op zondag, het podium te bestijgen, daar de opdracht krijgen om liederen te zingen en te spelen voor God, met heel veel liefde, heel veel passie, heel veel emotie en heel veel toewijding?
En wat als we deze zelfde groep mensen bestoken met kritiek over het volume en muziekstijl, over hoe ze het doen en over welke liederen ze hebben uitgekozen? En wat als we van deze mensen vragen er zo vaak mogelijk te zijn, zich uitstekend voor te bereiden, elke week te repeteren? En wat als we van hen verwachten dat ze geestelijke reuzen zijn, altijd opgewekt, altijd vol van God, altijd echt, authentiek, positief, inspirerend op het podium en vriendelijk naast het podium?

Dan branden ze op.

Niemand woont permanent op een geestelijke hoogvlakte. Iedereen gaat wel eens door het diepe dal van duisternis. Soms zijn het omstandigheden, zoals ziekte of voortdurende armoede of conflicten thuis of op het werk. Maar het duister kan ook van binnen komen. Door depressie, zorgen, angst, vermoeidheid of langdurige geestelijke strijd. Hebben de mensen van het podium hier nooit last van? Natuurlijk wel. Sterker nog: muzikale en creatieve mensen hebben hier meer last van dan ieder ander. Creatieve mensen zijn over het algemeen veel emotioneler en gevoeliger dan anderen. Een dip gaat dieper, verdriet is rauwer dan bij ieder ander.

Opnieuw de vraag: wat gebeurt als we onze creatieve muzikanten (instrumentalisten en vocalisten) elke week vrolijke liederen laten zingen? Wat als ze elke week positief en bemoedigend behoren te spreken over God en het leven? Dan ontstaat er een dunne barrière tussen wat werkelijk gevoeld, beleefd en gedacht wordt, en wat gezongen en uitgebeeld wordt. Alsof er een stukje cellofaan wordt gelegd over alle gezichten zodat je net niet kunt zien wat er werkelijk gedacht en beleefd wordt. Het is echt wat er gebeurt op het podium, maar er is geen scherpte-diepte. Het lijkt alsof men het wel meent, maar dat tegelijkertijd het nodige speelt waar men niet over wil of kan praten.

Het podium is een zegen en een vloek tegelijkertijd. Enerzijds is het een prachtplek voor iedereen die brandt van passie voor God en dat over wil brengen op een grote groep mensen. Anderszijds is het minder fijn om op het podium te staan als de passie bekoeld is en je je pijn en zorgen wilt delen met een intieme, kleine groep mensen. Dan heb je liever een kleine kring. Maar de instrumentalisten en vocalisten staan er altijd weer op dat podium, zondag op zondag. Lastig om dan altijd maar weer te stralen.

Stel dat je een podium-functie bekleedt, en je voelt je verdrietig, of – en dat komt vaker voor – je voelt je heel gewoon, je voelt niets bijzonders. Wat moet je dan doen op het podium? Dit is mijn advies.

Besef dat het fundament onder je leven niet je gevoel is. Het is je geloof. De Bijbel noemt veel voorbeelden, maar de geschiedenis van Elia op de Karmel is een heel duidelijk voorbeeld. De priesters van Baäl voerden een show op met enorm veel geschreeuw, bloed en emotie maar er gebeurde niets. Elia had alleen geloof. Hij handelde in overeenstemming met dat geloof. En er was kracht. Onmiddellijk na dit vertoon was Elia enorm gedeprimeerd, overigens. Ons gevoel ligt vaak helemaal niet in de lijn van ons geloof.

Handel naar je geloof op het podium. Zing, hef je handen op, buig en kniel voor de koning. Niet omdat je het zo sterk voelt, maar omdat Hij dat verdient. Doe dat niet op grond van jouw emotie, maar op grond van je geloof. Dat maakt je niet onecht; het maakt je juist meer echt. Als je dat doet zien mensen dat je consequent bent in het lofprijzen en aanbidden. Niet de ene zondag in de zevende hemel en de andere zondag in de put.

Richt je wezen zo goed en zo kwaad als dat lukt op God. Probeer dat altijd te doen, maar met name voordat je het podium opgaat. Vergeet even je verdriet en zorgen als dat lukt. Drink de teksten in en herinner jezelf er aan dat het echt waar is. Daar wordt je vrolijk van. Kijk rond in de zaal, met name naar mensen die dicht bij God komen tijdens de zangdienst. Ze inspireren je. En tenslotte: praat er met elkaar over. Help elkaar om de taak op het podium te vervullen.


next page

Hoe maak je samen muziek?

Een eenvoudige infographic over hoe je samen muziek het beste muziek maakt. Hoe maak je...
article post

Psalmen in de kerkdienst

Waarom zingen we zo weinig Psalmen in de kerk? In reformatorische kerken doen de gezangen...
article post

Zangles

Een tijdje geleden vroeg ik via facebook en twitter wie een zangdocent(e) kent en kan...
article post

Emerging Church deel III – kerk en wereld

U leest een artikel die hoort bij een serie genaamd “The Emerging...
article post

Laat drums beter klinken

Hier is een artikel dat zowel voor muzikanten (drummers) als technici zeer interessant...
article post

Structuur en Geest

Een bijdrage van Andre en Meta Karst. In onze gemeente streven we naar goede zang en...
article post

Hoe muziek werkt

Altijd al willen weten hoe muziek werkt en wat voor universele wetten er aan ten...
article post

Op het podium van de kerk

Wat gebeurt er als we een aantal leden van een kerk de opdracht krijgen om, zondag op...
article post