rss search

next page next page close

Dienst met een hele lage opkomst

Dit artikel over het voorbereiden van een zangdienst is geschreven voor de weblog van het muziekwerk van de VB Bethel te Drachten.

Op 23 mei een dienst met een hele lage opkomst. Er waren maar twee aanwezig, maar ik vond het niet erg want één van de twee was erg Hoog Bezoek. De dienst speelde zich af in mijn hoofd. In mijn hand een gitaar en naast mij pen en papier. En toen begon de dienst. Ik zong en Hij luisterde. Over dankbaarheid, over het vol ontzag neerbuigen voor Hem en over Zijn trouw door alles heen. Hier en daar werd de dienst even onderbroken doordat het ‘muziekteam’ even wat ging noteren of een intro op vijf verschillende manieren overdeed.

Maar Hij vond het niet erg. Iedere keer als ik een lied opnieuw inzette en meende wat ik zong, was Hij blij met wat hij hoorde. “Ik ben op zoek mensen die in geest en waarheid aanbidden,” zegt Hij telkens weer in mijn hoofd. Plaats, tijd, ambiance, muzikale kwaliteit en opkomst maken niet uit.

Sommige mensen zeggen dat wanneer we de dienst nauwkeurig voorbereiden, we de Heilige Geest niet de ruimte geven om de leiding te nemen. Daar ben ik het niet mee eens: toen ik deze dienst op 23 mei voorbereidde, was de Heilige Geest op dat moment niet bezig om mijn lofprijs en aanbidding te leiden? Is Hij alleen aan het werk op zondag? Dat geloof ik niet. Ik geloof dat Hij op 23 mei heeft geprobeerd me te sturen in mijn keuzes. Nadien is de dienst nog wat bijgesteld in gesprek met Heine Bosma en daar zie ik ook de hand van God in. Dan nog de oefenavond: 9 juni om zeven uur. Als muziekteam concentreren we ons op de noten, akkoorden, accenten en overgangen maar dat verhindert het Hoge Bezoek niet om te komen.

En op zondagochtend 12 juni is Hij alwéér aanwezig. Hij zit voor jou, naast jou, achter jou, overal om je heen. En als wij naar Hem kijken en luisteren is Hij bereid ook dan de leiding te nemen. Het is goed mogelijk dat het programma van 12 juni heel anders verloopt dan op 9 juni of 23 mei. Misschien komen onze nauwkeurige voorbereidingen dan goed uit de verf; en misschien ook niet. Maar dat maakt niet uit: het Hoge Bezoek heeft het toch allemaal al gehoord. Op 9 juni én op 23 mei.

Misschien dat de Heilige Geest daarom de dienst soms heel anders laat verlopen dan verwacht?


next page next page close Als je muzikaal, technisch, organisatorisch of in creativiteit wil groeien, moet je voortdurend iets doen wat je net wel, niet niet kan! "
next page next page close

Wat voert Hij in zijn schild?

Na een lange werkdag kwam rechter Alexander Sanders thuis, om daar een kleine familiecrisis aan te treffen. Zijn dochtertje van drie was hartverscheurend aan het huilen en ieder aanwezig gezinslid zat met de handen in het haar omdat ze zo ontroostbaar was. Haar schildpad, een huisdiertje waar ze zelf voor mocht zorgen, was gestorven. En dat was meer dan het meisje verdragen kon. Moeders had al verscheidene onvruchtbare pogingen gedaan om haar te troosten en liet deze situatie graag aan haar man over.

De rechter stond voor een moeilijke taak. Zoiets als de dood was al moeilijk te begrijpen voor volwassenen, laat staan voor een kind. Dus hij nam haar op schoot, slikte zijn filosofische verhandeling weg en zei: “schat, morgen kopen we een nieuw schildpadje.” Het gehuil zwol aan als een optoerende sirene. Dit meisje begreep maar al te goed dat een levend wezen nooit te vervangen is. Zij wilde háár schildpad terug.

Rechter Sanders gooide het over een ander boeg. “Weet je wat, we gaan een begrafenis houden voor de schildpad.”
“Wat is een begrafenis?”
“Eh, dat is een viering ter ere van de dode schildpad.”
“Wat is dat papa, een viering?” antwoordde het dochtertje snikkend, terwijl de tranen weer bij haar bovenkwamen.
De rechter besefte dat hij het niet zou redden met afleiding alleen, dus ging hij ronduit liegen.
“Weet je, een begrafenis is een soort van verjaardagsfeestje. We gaan ijs en cake eten, we drinken limonade en hangen ballonnen op en alle kinderen van de buurt mogen komen spelen.”
“Allemaal omdat de schildpad is doodgegaan?” De rechter antwoordde met enthousiast geknik, opgelucht dat zijn tactiek aansloeg.

Het hele gezin begon met de voorbereidingen. Een cake bakken, ballonnen uitpakken, uitnodigingen maken, noem maar op. En toen gebeurde er iets onverwachts. De schildpad begon te bewegen. Rechter Sanders was met stomheid geslagen, maar de dochter maakte snel een inschatting van de situatie. En in haar kinderlijke onschuld riep ze: “Papa, vlug! Maak de schildpad dood!”

Precies zo was de reactie van de hogepriesters, de godsdienstige leiders in de tijd van Jezus. Jezus was een paar dagen geleden gestorven en ze hoorden dat Hij toch niet zo dood was als dat ze al hoopten. Dit schrijft Mattheüs er over, lees Matthe√ºs 28:11-15 eens.

11 Terwijl de vrouwen onderweg waren, gingen enkele van de bewakers naar de stad. Daar vertelden ze de hogepriesters alles wat er gebeurd was. 12 Die vergaderden met de oudsten en besloten de soldaten een flinke som geld te geven 13 en hun op te dragen: “Zeg maar: ‘Zijn leerlingen zijn ’s nachts gekomen en hebben hem heimelijk weggehaald terwijl wij sliepen’. 14 En mocht dit de prefect ter ore komen, dan zullen wij hem wel bepraten en ervoor zorgen dat jullie buiten schot blijven.” 15 Ze namen het geld aan en deden zoals hun was opgedragen. En tot op de dag van vandaag doet dit verhaal onder de Joden de ronde.

Bewakers komen naar de hogepriesters met een wonderlijk verhaal die niet paste in hun theologie. Het was hun bewuste keuze om geen onderzoek te treffen over het waarheidsgehalte van dit verhaal. En ook hebben ze besloten om te zorgen dat niemand dit verhaal kwam te horen. Ze betaalden er zelfs voor. Zij vonden Religie belangrijker dan Realiteit. Zekerheid, duidelijkheid en stabiliteit komen voor integriteit en waarheid.

Dat lijkt wel een beetje op het begrafenisfeestje van de schildpad. De vrome mannen was er veel aan gelegen om hun schildpad, Jezus Christus, zo dood mogelijk te houden. Zou Jezus nog leven, om wat voor reden dan ook, dan zou dat erg veel ellende opleveren. Misschien wilde hij wel wraak nemen op hen? Of hij zou zoveel invloed krijgen door dit wonder dat zij aan gezag moesten gaan inleveren…

Ik denk niet dat ze heel bewust God aan de kant hebben gezet voor hun godsdienst. Ik denk dat ze het helemaal niet bewust door hebben gehad. Waarschijnlijk leefden en werkten ze al zo lang zonder God, dat ze Hem niet herkenden toen Hij voor hen stond. Herken ik God eigenlijk wel als hij voor me staat? En jij?

Paulus was ook niet zo behendig in het herkennen van Gods werk. Lees maar eens in Fil. 3:3-10.

3 Wij zijn het die besneden zijn, wij verrichten onze dienst door de Geest van God en laten ons voorstaan op Christus Jezus, niet op onszelf, 4 hoewel ik redenen genoeg zou hebben om op mezelf te vertrouwen. Als anderen menen dat te kunnen doen, dan kan ik dat zeker. 5 Ik werd besneden toen ik acht dagen oud was en behoor tot het volk van Israël, tot de stam Benjamin, ik ben een geboren Hebreeër met de wetsopvatting van een Farizeeër 6 en heb de gemeente fanatiek vervolgd. Aan wat er in de wet over gerechtigheid staat, voldeed ik volledig. 7 Maar wat voor mij winst was, ben ik omwille van Christus als verlies gaan beschouwen. 8 Sterker nog, alles beschouw ik als verlies. Het kennen van Christus Jezus, mijn Heer, overtreft immers alles. Omwille van hem heb ik alles prijsgegeven; ik heb alles als afval weggegooid. Ik wilde Christus winnen 9 en één met hem zijn: niet door mijn eigen rechtvaardigheid omdat ik de wet naleef, maar door die van God, de rechtvaardigheid die er is door het geloof in Christus. 10 Ik wil Christus kennen en de kracht van zijn opstanding ervaren, ik wil delen in zijn lijden en aan hem gelijk worden in zijn dood…

Dit stuk uit de Bijbel is lastig te begrijpen, dus lopen we het stap voor stap door. In vers 3 maakt Paulus duidelijk dat we geen reden hebben om trots te zijn op wat God door ons heen doet. Waarom niet? Omdat de Geest van God het doet, en niet wij. Het is een beetje dom als je trots bent op iets wat je eigenlijk helemaal niet gedaan hebt. Dus is het een beetje dom als je trots bent om het werk van Gods Geest. Al gebeurt het door jou heen, je hebt het nog steeds niet gedaan. Simpel toch?

Maar Paulus’ gezag werd ondergraven door mensen die zeggen dat wat Paulus zegt, niet zo belangrijk is. Dus besloot Paulus in vers 4 het spelletje mee te spelen. Hij ging zijn curriculum vitae presenteren; want er liepen mensen in Filippi rond die daar van onder de indruk kwamen. De ¬†verzen 6 en 7 waren speciaal voor die mensen. Waar bestond Paulus CV uit?

1. Paulus was besneden toen hij acht dagen oud was. Dat is precies volgens de wetten van God. Goed begin.
2. Paulus behoorde tot het volk van Israël. Geen proseliet dus, geen Samaritaan. Een volbloed Jood, en daar hielden andere Joden wel van. Ook de Joden in Filippi.
3. Paulus behoorde tot de stam Benjamin. Dat was iets om trots op te zijn. Benjamin was de enige zoon van Jacob die in het beloofde land geboren was. De eerste koning werd door deze stam geleverd, koning Saul. En deze stam was altijd trouw gebleven aan het koningshuis van David. Misschien geen geweldige argumenten voor jou en mij, maar in die tijd sneed het hout.
4. Paulus had de wetsopvatting van een Farizeeër. De farizeeërs waren de meest serieuze, devoute, vrome en gepassioneerde gelovigen van die tijd. Ze volgden de wet in alles, ook waar het minder goed uitkwam. Radicale lui dus. Paulus was daar ook één van geweest en niet een gemiddelde farizeeër ook. Hij was bloed-fanatiek. Toen mensen uit de synagoge wegliepen en zich aansloten bij een soort van hippie, deed hij er alles aan om dat recht te zetten. Te vuur en te zwaard bestreed hij het christendom. En ja, daar werden mensen bij vastgezet en kwamen zelfs mensen bij om.
5. Paulus voldeed volledig aan alles wat de wet zegt. Dit zegt wel wat. Heb je de wet wel eens gelezen? Die is lastig om te houden. Eén kanttekening: het betreft de wet van de Tenach met de interpretaties van de Farizeeën. Jezus zijn interpretatie van de wet is een stuk zwaarder; daar voldeed alleen Jezus aan.

Een indrukwekkende CV, maar Paulus zei: in de prullenbak er mee. En dat waren niet alleen woorden. Hij bekrachtigde dat met daden door weg te lopen van het godsdienstige systeem waar hij in zat. Daarmee vergooide hij zijn sociale zekerheid, zijn status, zijn leergezag, alle vastigheid. En ook nog zijn trots. Want hoe keek hij naar zijn beroemde verleden? Hij voelde het bloed aan zijn handen. Het bloed van de eerste christenen. En daarom refereert hij naar zichzelf met “de minste van de apostelen”.

Stel dat je vader, moeder of partner ’s avonds thuiskomt met dit verhaal: “Ik ben gestopt met mijn werk, heb mijn studie beëindigd, heb een meningsverschil met de leiders van de kerk gekregen en ben buiten de kerk geplaatst.” Wat zeg je dan? Juist, daar word je stil van. Waarom deed Paulus dit dan? Lees vers 7 en 8 nog een keer. Het kennen van Jezus overtreft alles. Als Jezus niet zou bestaan, zou Paulus dat dan zeggen? Nee. Het ging echt om Jezus en Jezus alleen. Er kleefden immers geen verdere voordelen aan! Paulus gaat zelfs zo ver om vers 10 te stellen dat hij samen met Jezus wil lijden en sterven!

Een radicaal type, die Paulus. Maar nog steeds bestaan er Paulussen. Mensen die de waarheid belangrijker vinden dan een religieus systeem. Voor hen is de schildpad belangrijker dan het begrafenisfeestje. Hoe zit dat met jou? Wanneer heeft de Schildpad het laatst bewogen in jouw leven? En in jouw kerk? En in jullie kerkdiensten?

Wanneer heeft de Heilige Geest voor het laatst duidelijke aanwijzingen gegeven in de dienst? Hoe lang is het geleden dat diensten geheel anders werden georganiseerd omdat Jezus zelf een uitdaging gaf aan de gemeenten? Word er geprofeteerd en hoe wordt daar uiting aan gegeven? Staat gewoon in de Bijbel hoor, dat je de profetie niet moet uitdoven. Dat is klaarblijkelijk wel mogelijk.

Jezus leeft! En omdat Hij leeft, zegt hij ook nog steeds wel eens wat tegen deze en gene. En er gebeuren nog steeds wonderen, grote en kleine. Het valt me echter op dat de rechtzinnige kerken in Nederland in toenemende mate aan het verstarren zijn. Er is weinig vernieuwing in theologie en liturgie. Maar waar onze theologieën in steen gebeiteld lijken te zijn, zijn onze liturgieën soms in diamant gebeiteld. Waarom? Waarom moeten alle kerkdiensten op elkaar lijken? Beseffen de organisatoren van de diensten dan niet dat mensen in slaap worden gesust door een patroon iedere keer opnieuw te herhalen?

Ik zeg het nog maar een keer: Jezus leeft! En deze Schildpad voert heel wat in Zijn schild. Hij heeft grote plannen. Hij is gevaarlijk, opstandig, avontuurlijk. Als we statische, voorspelbare en gezapige diensten houden dan staan we mijlenver van de Revolutionair af waar alles is mee begonnen.


next page next page close

Statistieken over kerkdiensten

In het boek “Revolution” van George Barna las ik een aantal ontstellende statistieke feiten. Ze zijn gebaseerd op onderzoek in de Verenigde Staten, maar ik vrees dat het in Nederland en België niet heel anders zal zijn. Ik noem een paar, en reageer daar op.

De meeste gelovigen geven aan dat ze alleen tijdens de kerkdienst God aanbidden. Hoe vaak bent u opgeroepen in een preek, tijdens een zangdienst, op een kring of waar dan ook om er gewoonte van te maken om God te aanbidden? We worden opgeroepen om te geven, om te dienen, om naar activiteiten of diensten te komen en (gelukkig) zelfs om te bidden en de Bijbel te lezen. Maar er een gewoonte van maken om thuis God te aanbidden? Dat hoor je nooit. Geen wonder dat God alleen aanbeden en geprezen wordt tijdens de dienst.

80% van alle gelovigen hebben niet het gevoel dat ze God ontmoeten tijdens de dienst. Wat gaat hier verkeerd? Was het uiteindelijke doel van kerkdiensten niet de ontmoeting met elkaar en met God? Wat een ontnuchtering, als dit ook waar is voor de miljoenen kerkgangers in Nederland en België. Laat het niet waar zijn, want als de meerderheid naar de kerk gaat zonder Papa daar tegen te komen, is het hele gebeuren vrijwel zinloos. Kerkleiders, dienstplanners, lezen jullie dit? Willen¬†jullie dit even checken bij de bezoekers van jullie diensten?

De helft van alle gelovigen heeft Gods aanwezigheid niet gevoeld in het afgelopen jaar. U hoort me niet zeggen dat iedereen de dienst met een zakdoek moet verlaten (of luid gejuich, afhankelijk van de denominatie). Zo werkt dat niet. We blijven mens, en de mens is er niet op gemaakt om altijd op emotionele toppen te verblijven. Of we Gereformeerde Bonder zijn of Pinksterchristen: ieders gevoel is wel eens zo droog als een woestijn.

God kan soms wekenlang, maandenlang of jarenlang op zich laten wachten. Maar als de helft van de gelovigen niets ervaart van God, dan loopt het geloof op een gegeven moment dood. Misschien bent u een cactus-christen, een gelovige die heel weinig van God hoeft te ervaren om toch stevig in de geloofsschoenen te staan. Dat is mooi en zelfs een eigenschap van een volwassen geloof. Maar zelfs een cactus heeft van tijd tot tijd water nodig.

Wat moeten we met deze bloemlezing van lastige statistieken, behalve hopen dat het wel een beetje meevalt? Onze verantwoordelijkheid herpakken. Veel kerkdiensten lopen op de automatische piloot. In plaats van ons bij iedere dienst af te vragen hoe we de harten van de mensen dicht bij het hart van God kunnen brengen, vragen we ons af hoe we de bezetting van het muziekteam rond kunnen krijgen. Of de spreker kunnen overtuigen iets korter te spreken. Of wanneer de twee valse tonen in het orgel eindelijk gerepareerd kunnen worden.

Laat deze statistieken jou niet ontmoedigen. Laat ze je kwaad maken. En vastbesloten dit binnen een paar jaar te veranderen. Dat kan. Ik heb het in een aantal kerken met mijn eigen ogen gezien…


next page

Dienst met een hele lage opkomst

Dit artikel over het voorbereiden van een zangdienst is geschreven voor de weblog van het...
article post
"Als je muzikaal, technisch, organisatorisch of in creativiteit wil groeien, moet je voortdurend iets doen wat je net wel, niet niet kan! "
article post

Wat voert Hij in zijn schild?

Na een lange werkdag kwam rechter Alexander Sanders thuis, om daar een kleine...
article post

Statistieken over kerkdiensten

In het boek “Revolution” van George Barna las ik een aantal ontstellende...
article post