rss search

Emerging Church IV – Over appels, bomen en bijeenkomsten

line
U leest een artikel die hoort bij een serie genaamd “The Emerging Church”. Klik op de links om de andere artikelen behorende bij deze serie te lezen.

1. Emerging Church: De nieuwe kerk

2. Emerging Church: Als Jezus zijn.

3. Emerging Church: Kerk en wereld.

4. Emerging Church: Over appels, bomen en bijeenkomsten.

5. Emerging Church: Einde evangelisatie. 

 

De Emerging Church is heel anders dan de kerk. Anders dan de traditionele kerk, dan de zoekersgerichte kerken, dan de vrij recente generatie-X kerken en anders dan huiskerken. Dat bindt de Emerging Church-kerken samen. Maar het hebben van een gezamenlijke vijand – nou ja, iets waar je je tegen af kunt zetten – geeft je geen identiteit. Noemen wat je niet doet wil nog niet zeggen wat je wél doet.

Zo hebben veel Emerging Churches afgedaan met de kerkdienst. Er is geen centrale bijeenkomst meer, de hele kerk komt samen in kleine kringen, dat is alles. Die kringen worden niet gevormd uit een groter bestand van leden, nee, iedere kring breidt zichzelf uit, heeft zijn eigen administratie (of helemaal niet) en heeft zijn eigen dominee, ouderlingen en diakenen (of helemaal niet). Gemeenschap in de meest pure vorm. Kerk-zijn hoeft voor de Emerging Church ook niet meer georganiseerd te worden. Alle kerkstructuren die niet ten dienste staan van de gemeenschap worden weggesneden.

Je vraagt je af of dit nog wel een kerk is. Die vraag is aan verschillende Emerging Churches gesteld. Ja, zeggen de Emerging Churches in koor. En theologisch gezien hebben ze gelijk: waar twee of drie vergaderd zijn in Mijn naam, zegt Jezus, ben ik in hun midden. Overal waar broers en zussen elkaar ontmoeten in de naam van Jezus, daar is de kerk. Ingewikkelder hoeft het niet te worden. De vraagsteller zal bij zichzelf te rade moeten gaan wat voor verplichtingen hij of zij de kerk op wil leggen. De traditionele manier van samenkomen hoeft niet de Bijbelse manier te zijn. Het gebeurt zo vaak dat we de Bijbel belijden, maar de traditie naleven.

De tweede vraag die je stelt is: wordt het niet te gauw een praatclubje? Of een christelijke versie van de televisieserie Friends? Dit hoeft niet zo te zijn. Sommige Emerging Churches vragen veel meer commitment dan enig andere kerk. Een kerk in Leeds (GB), Revive, vraagt bijvoorbeeld van ieder lid om één of twee kerkleden te houden aan vijf grondwaarden. Men neemt de verantwoordelijkheid voor elkaar. Kerk-zijn wordt heel erg serieus genomen.

Maar in hoeverre is dit concept van kerkzijn anders dan van een gemiddelde protestantse kerk? De meeste kerken die ik ken, zijn verdeeld in kringen. Er wordt vaak van ieder lid verwacht deel te nemen aan een kring. In veel kerken zegt men zelfs: “We zijn niet een gemeente met kringen, maar een gemeente van kringen.” Daarmee wordt bedoeld dat het samenkomen in de kring essentiëler is voor het kerk-zijn dan wat dan maar ook. Waar heel veel Emerging Churches de nadruk leggen op samenkomen in kringen, doen veel ‘gewone’ kerken dat ook.

De appel valt dus toch niet zo heel ver van de boom. Maar omdat de appel zichzelf Emerging Church is gaan noemen, probeert de appel zo ver mogelijk van die oude(rwetse) tradionele boom af te komen. De kerkdienst is (te vaak) een symbool van traditionalisme, dus ligt het voor de hand om zich daar van af te zetten. De Emerging Church doet niet meer aan kerkdiensten omdat de angst groot is dat de Emerging Church weer terugveert naar een tradionele manier van kerkzijn.

Het is niet erg dat de Emerging Church zich afzet tegen het oude. Het is juist verfrissend. Schaf de liturgische kerkdienst maar eens af en keer dan terug naar wat in de Bijbel (bijv. 1 Cor. 14) wordt gezegd over kerkdiensten. Probeer met kennis van het Woord nieuwe vormen van samenkomen te ontdekken.

De meeste kerken hebben de luxe niet om de kerkdienst af te schaffen. Zacht uitgedrukt zou niet ieder kerklid daarmee instemmen! En ook dat is niet erg. Want wat blijkt? Sommige Emerging Churches (Zoals Waters Edge en Vineyard Central in de VS) houden, na de kerkdienst afgeschaft te hebben, een aantal jaren later toch weer gezamenlijke bijeenkomsten. De kerkdienst lijkt onlosmakelijk verbonden te zijn met de kerk en het zit er voorlopig niet in dat de kerkdienst (in de zin van de samenkomst van de gehele gemeente) gaat verdwijnen voordat Jezus terugkomt. Die toekomstvoorspelling durf ik te doen met het oog op het verleden. Nog nooit in de afgelopen 2000 jaar heeft een grote kerkelijke stroming de kerkdienst afgeschaft.

De Emerging Church denkt qua visie op bijeenkomsten niet heel veel anders dan de meeste andere kerken. Maar ze doen beter hun best om de visie waar te maken. Veel kerken zeggen wel dat ze het kringenwerk belangrijker vinden dan de kerkdienst, maar al het geld rolt toch richting diezelfde kerkdienst. Denk aan het gebouw (heb je niet nodig voor kringenwerk want dat kan thuis) en denk aan de voorganger (vaak meer bezig met de preek dan met de kring). Waar de Emerging Church wél een gezamenlijke kerkdienst houdt, heeft men de visie om ieder lid te laten participeren in de kerkdienst. Dit gebeurt dan ook. Dat ieder iets bijdraagt in de dienst (1 Cor. 14:26) en dat iedereen elkaar aanspoort om lief te hebben en goed te doen staat in iedere bijbel en toch laten de meeste kerken dat tijdens de dienst allemaal over aan de voorganger.

Misschien moet de oude kerkboom een beetje richting de Emerging Church appel. Helaas zijn bomen niet zo goed in beweging te krijgen. Behalve als ze omgehakt worden. En dat is een waarschuwing voor alle kerken.


Geen reacties

line

Trackbacks/Pingbacks

  1. Emerging Church V: Einde evangelisatie. - de KerkDienst - […] 4. Emerging Church: Over appels, bomen en bijeenkomsten. […]

Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *